Tài chính & thuế
Thuế cho thuê ngắn hạn: sàn khấu trừ 7% hay chủ nhà tự kê khai?
Tiền về từ Airbnb, Agoda, Trip.com đã trừ thuế 7%, còn Booking.com và khách đặt trực tiếp thì chưa. Cách đọc đúng để so lợi nhuận giữa các kênh.
Cuối tháng mở sao kê ngân hàng, nhiều chủ nhà thấy tiền Booking.com về "nhiều" hơn hẳn Airbnb dù giá đăng gần như nhau, rồi kết luận Booking.com lời hơn. Phần lớn trường hợp, kết luận đó sai. Lý do không nằm ở khách hay ở giá, mà ở chỗ mỗi sàn chuyển tiền theo một kiểu: có sàn đã trừ phí và thuế trước khi chuyển, có sàn chuyển nguyên số rồi gửi hoá đơn hoa hồng sau, còn thuế thì chủ nhà tự lo.
Đội vận hành Belldor đang trực tiếp quản lý 47 căn ở TP.HCM, bán trên cả năm kênh. Bài này là cách chúng tôi đọc tiền về của từng kênh để không tự lừa mình khi so số.
Tóm tắt
- Airbnb, Agoda, Trip.com khấu trừ thuế 7% (GTGT 5% + TNCN 2%) tại nguồn: tiền về tài khoản đã trừ phí sàn và thuế.
- Booking.com và khách đặt trực tiếp: sàn không trừ thuế, chủ nhà tự kê khai và tự nộp. Hoa hồng Booking.com thường tính riêng bằng hoá đơn.
- Vì vậy "tiền về tài khoản" của hai nhóm không so trực tiếp được: một bên là số cuối, một bên còn phải trừ hoa hồng và thuế.
- So lợi nhuận giữa các kênh thì đưa tất cả về cùng một mốc: tiền còn lại sau phí sàn và sau thuế.
- Mức thuế, ngưỡng doanh thu và cách nộp cụ thể tuỳ loại hình kinh doanh của bạn, nên hỏi kế toán.
Hai nhóm kênh, hai kiểu dòng tiền
Với hộ kinh doanh và cá nhân cho thuê lưu trú, mức thuế thường gặp là 7% trên doanh thu, gồm 5% thuế GTGT và 2% thuế TNCN. Điểm khác nhau giữa các kênh là ai nộp khoản 7% đó.
| Kênh | Tiền sàn chuyển về | Thuế 7% | Phí sàn |
|---|---|---|---|
| Airbnb | Đã trừ phí chủ nhà và thuế | Sàn khấu trừ, nộp thay | Trừ thẳng trước khi chuyển |
| Agoda | Đã trừ hoa hồng và thuế | Sàn khấu trừ, nộp thay | Trừ thẳng trước khi chuyển |
| Trip.com | Đã trừ hoa hồng và thuế | Sàn khấu trừ, nộp thay | Trừ thẳng trước khi chuyển |
| Booking.com | Thường là số khách trả (gross) | Chủ nhà tự kê khai | Thường tính riêng bằng hoá đơn |
| Đặt trực tiếp | Khách trả bao nhiêu nhận bấy nhiêu | Chủ nhà tự kê khai | Không có |
Gọi cho gọn: nhóm sàn khấu trừ (Airbnb, Agoda, Trip.com) và nhóm tự kê khai (Booking.com, website, khách lẻ qua Zalo hay điện thoại).
Với Booking.com, cách thu hoa hồng phụ thuộc hình thức thanh toán bạn chọn trên trang quản lý chỗ nghỉ. Nhiều chỗ nghỉ nhận nguyên tiền khách rồi cuối tháng nhận hoá đơn hoa hồng; nếu sàn thu hộ tiền khách thì sàn có thể trừ hoa hồng trước khi chuyển. Hãy xem đúng hợp đồng của bạn, đừng đoán.
Gross và net: hai con số của cùng một đơn
Mỗi đơn từ sàn luôn có hai con số:
- Gross: giá khách trả trên sàn.
- Net: tiền thật sự về tay bạn, tức gross trừ phí sàn và các khoản sàn giữ lại.
Kênh nào báo số gross, kênh nào báo số net là chuyện của từng kênh. Airbnb báo khoản chi trả đã là net. Booking.com thường báo gross, hoa hồng nằm ở hoá đơn riêng. Nếu bạn cộng doanh thu tháng bằng cách lấy "số trên sàn" của mỗi kênh, bạn đang cộng lẫn gross với net, và tổng đó không có nghĩa gì.
Quy tắc của chúng tôi: mỗi kênh cài một lần "số kênh báo đã trừ phí hay chưa". Kênh đã trừ phí thì không trừ hoa hồng lần nữa (trừ hai lần là lỗi rất hay gặp). Kênh chưa trừ phí thì ghi thêm khoản hoa hồng thành chi phí theo % trong hợp đồng.
Ví dụ một đơn 5 đêm trên năm kênh
Giả sử cùng một căn, giá 1.000.000đ một đêm, khách ở 5 đêm, khách trả 5.000.000đ tiền phòng. Phí sàn lấy mức thường gặp: Airbnb 15,5% (chủ nhà trả toàn bộ phí), Booking.com 15%, Agoda 18%, Trip.com 15%. Thuế 7%. Để dễ theo dõi, ví dụ tính phí và thuế trên cùng số 5.000.000đ; thực tế sàn có thể tính trên một cơ sở hơi khác, hãy đối chiếu bảng kê của sàn.
| Kênh | Khách trả | Phí sàn | Thuế 7% | Tiền về TK lúc đầu | Còn lại sau phí và thuế |
|---|---|---|---|---|---|
| Airbnb | 5.000.000đ | 775.000đ | 350.000đ (sàn trừ) | 3.875.000đ | 3.875.000đ |
| Agoda | 5.000.000đ | 900.000đ | 350.000đ (sàn trừ) | 3.750.000đ | 3.750.000đ |
| Trip.com | 5.000.000đ | 750.000đ | 350.000đ (sàn trừ) | 3.900.000đ | 3.900.000đ |
| Booking.com | 5.000.000đ | 750.000đ (hoá đơn sau) | 350.000đ (tự nộp) | 5.000.000đ | 3.900.000đ |
| Đặt trực tiếp | 5.000.000đ | 0đ | 350.000đ (tự nộp) | 5.000.000đ | 4.650.000đ |
Nhìn cột "tiền về TK lúc đầu", Booking.com về 5.000.000đ, Airbnb chỉ 3.875.000đ, chênh 1.125.000đ. Nhìn cột cuối, hai kênh chỉ chênh 25.000đ. Toàn bộ khoảng chênh còn lại là hoa hồng chưa trả và thuế chưa nộp.
Nếu tài khoản Airbnb của bạn dùng cách chia phí (chủ nhà trả khoảng 3%, khách trả phần còn lại), cột phí Airbnb sẽ thấp hơn nhiều, nhưng khách thấy giá cao hơn. Đó là chuyện định giá: muốn biết phải đăng bao nhiêu để về đúng số cần nhận, dùng công cụ tính giá niêm yết.
Vì sao so lợi nhuận giữa các kênh phải nhớ điều này
Khi so hiệu quả kênh, người ta hay so ba thứ: doanh thu, lợi nhuận và số đêm bán. Hai sai lầm hay gặp:
- So tiền về tài khoản. Như ví dụ trên, nhóm tự kê khai luôn trông lời hơn vì chưa trừ hoa hồng và thuế. Đến lúc nhận hoá đơn hoa hồng và nộp thuế quý, tiền "lời" biến mất.
- So lợi nhuận trên báo cáo mà quên nhóm thuế. Nếu sổ sách của bạn ghi thuế khấu trừ của nhóm sàn khấu trừ thành chi phí, còn thuế tự kê khai thì để ngoài báo cáo (vì bạn nộp sau, theo kỳ), thì lợi nhuận nhóm sàn khấu trừ đã trừ thuế, còn nhóm tự kê khai chưa trừ thuế. Đặt hai số cạnh nhau là lệch khoảng 7% doanh thu.
Cách làm đúng: hoặc đưa cả hai nhóm về "sau thuế", hoặc ghi chú rõ ngay trên báo cáo nhóm nào đã trừ, nhóm nào chưa. Trong Belldor PMS, báo cáo lãi lỗ từng căn tách riêng cột thuế khấu trừ và "thực về TK", có khối thuế tự kê khai ước tính chỉ để tham khảo, và tự hiện câu nhắc khi bạn có cả hai nhóm kênh.
Còn chuyện chia lợi nhuận với chủ nhà đầu tư
Nếu bạn thuê lại căn hoặc quản lý căn cho chủ đầu tư rồi chia lợi nhuận, hãy thống nhất từ đầu thuế nằm ở đâu trong công thức. Cách đội chúng tôi dùng: thuế sàn đã khấu trừ là chi phí trừ trước khi chia, còn thuế tự kê khai của nhóm Booking.com và đặt trực tiếp thì mỗi bên tự kê khai phần của mình, ghi rõ ở cuối bảng đối soát. Điều quan trọng là viết ra và áp như nhau mọi tháng.
Đối chiếu với sao kê ngân hàng
Mỗi tháng, chúng tôi đối chiếu theo thứ tự này:
- Với nhóm sàn khấu trừ: tiền về tài khoản phải khớp với tổng net của các đơn trong bảng kê của sàn. Lệch thì thường do đơn huỷ có phí, đơn điều chỉnh giá sau khi ở, hoặc sàn tính thuế trên cơ sở khác số mình ước.
- Với Booking.com: tiền khách trả khớp với số gross; hoá đơn hoa hồng cuối tháng khớp với % trong hợp đồng nhân doanh thu của các đơn đã ở.
- Với đặt trực tiếp: tiền chuyển khoản và tiền mặt khớp với tổng các đơn.
- Cộng doanh thu nhóm tự kê khai để biết số cần kê khai kỳ này.
Ghi doanh thu theo từng đêm thay vì theo ngày nhận tiền giúp bước này dễ hơn nhiều, nhất là với đơn vắt qua hai tháng. Cách Belldor ghi số tiền mỗi đơn từ sàn được giải thích ở bài Hiểu số tiền của đơn từ sàn và bốn luật tính tiền.
Những trường hợp nên hỏi kế toán
Bài này mô tả mức chung cho hộ kinh doanh và cá nhân cho thuê lưu trú. Những trường hợp dưới đây nên hỏi kế toán trước khi tự tính:
- Bạn kinh doanh dưới dạng công ty: cách tính thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp khác hẳn, và sàn thường không khấu trừ thay.
- Doanh thu năm thấp: có ngưỡng doanh thu mà dưới đó không phải nộp thuế, nhưng cách xác định ngưỡng và việc sàn đã lỡ khấu trừ thì cần người có chuyên môn xem.
- Bạn thuê lại căn của người khác để kinh doanh, hoặc nhiều người cùng đứng tên một căn.
- Có thu thêm các khoản ngoài tiền phòng như phí dọn, phụ thu khách thêm, dịch vụ đưa đón.
Câu hỏi thường gặp
Airbnb đã trừ thuế rồi, tôi còn phải kê khai gì không?
Khi sàn đã khấu trừ và nộp thay, phần doanh thu đó thường không phải nộp thêm. Nhưng bạn vẫn nên lưu chứng từ khấu trừ sàn cung cấp và đối chiếu với doanh thu thật, nhất là khi bạn có thêm doanh thu từ Booking.com hoặc khách trực tiếp. Cách quyết toán cuối năm tuỳ trường hợp, hãy hỏi kế toán.
Vì sao tiền Booking.com về nhiều hơn Airbnb mà lợi nhuận lại gần bằng?
Vì tiền Booking.com về là số khách trả, chưa trừ hoa hồng (thường gửi hoá đơn sau) và chưa trừ thuế bạn tự nộp. Trừ đủ hai khoản đó, số còn lại gần với tiền Airbnb đã chuyển.
Khách đặt trực tiếp có phải đóng thuế không?
Có. Đặt trực tiếp không có phí sàn nên lời hơn, nhưng thuế trên doanh thu đó do bạn tự kê khai và nộp. Đừng tính lời của kênh trực tiếp bằng cách quên khoản này.
Tôi nên cài phí và thuế từng kênh thế nào trong sổ sách?
Mỗi kênh trả lời hai câu: số kênh báo đã trừ phí chưa, và sàn có khấu trừ thuế không. Kênh đã trừ phí thì không ghi hoa hồng lần nữa. Kênh có khấu trừ thuế thì thuế đó là chi phí của đơn; kênh tự kê khai thì để thuế ước tính ở mục riêng, không trộn vào lợi nhuận.
Muốn biết giá đăng từng sàn để về đúng số tiền bạn cần, thử công cụ tính giá niêm yết đa kênh miễn phí.